Strona ta jest tylko czescia przygotowywanej przeze mnie strony o Armii Czerwonej. Umieszczam ja gdyz kilka osob prosilo mnie o zamieszczenie opisu walk Wojska Polskiego z Rosjanami. Poniewaz strona jest dopiero opracowywana (to jest strona wstepna) jest ona w zlym stanie technicznym (kodowanie liter trzeba przelaczyc na Windows, a i tak szwankuje). Poniewaz jeszcze nie przeprowadzilem korekty tekst nie jest rewelacyjny pod wzgledem stylistycznym, prosze mi to wybaczyc. Ponadto znalazlem kilka bledow merytorycznych dotyczacych glownie organizacji sowieckiej oraz w liczbach. Dodatkowo moja opinia na temat czolgow T-28 i T-35 troszke ulegla zmianie (ale nie bardzo).

Armia Czerwona do Wojny OjczyŸnianej

Kiedy synowie matuszki-Rosji ginêli w od kul i granatów artyleryjskich oraz marli z zimna i chorób, cierpieli z braku ¿ywnoœci i odpowiedniej odzie¿y na polach pierwszej wojny œwiatowej w kraju wybuch 79;a rewolucja, która przynios³a nadziejê na rych³y powrót do domu i lepsz¹ przysz³oœæ.
Rych³o jednak okaza³o siê, ¿e zamiast dostatku i bezpieczeñstwa w Rosji zapanowa³a straszliwa bieda i terror siany przez ró¿ne wzajemnie zwalczaj¹ce siê grupy, a ¿o³nierze dalej otrzymywali rozk azy aby walczyæ. Kresem istnienia regularnej armii rosyjskiej by³ hañbi¹cy pokój z Niemcami do którego doprowadzi³ W³odzimierz Lenin podpisany w Brzeœciu 3 marca 1918 roku. Przewidywa³ on m.in. rozbrojeni e armii rosyjskiej, oddanie Polski, Finlandii, republik ba³tyckich, uznanie niepodleg³ej Ukrainy. Miliony ¿o³nierzy zdemobilizowano i ruszyli oni do domu. Kres walki jednak nie nadszed³. Bunt korpusu czechos³owackiego rozpoc z¹³ wojnê domow¹ w Rosji. Powsta³o kilka armii, w Murmañsku, Archangielsku i W³adywostoku wyl¹dowa³y zachodnie korpusy ekspedycyjne. Dla bolszewików nadesz³y ciê¿kie czasy. Jednak¿e sz ybko organizowana przez Lwa Trockiego Armia Czerwona ros³a w si³ê i ju¿ pod koniec 1918 roku liczy³a 800 tys. ¿o³nierzy, a ju¿ po wojnie domowej zdemobilizowano armiê licz¹c¹ 5.5 miliona ludzi !

Lew Trocki - jeden z przywódców rewolucji, organizator Armii
Czerwonej.





M³oda armia odnios³a b³yskotliwy sukces poskramiaj¹c wojska bia³ych. Jednak¿e próba poniesienia rewolucji na zachód do ogarniêtych rewolucj¹ Niemiec, które przyjê³yby bolsze wików z radoœci¹ zakoñczy³a siê druzgoc¹c¹ klêsk¹ zadan¹ jej przez równie¿ m³ode Wojsko Polskie dowodzone przez marsza³ka Pi³sudskiego. Ekspansja na zachód zatrzyma³ ;a siê.
Armia Czerwona by³a wówczas niezbyt sk³adn¹ zbieranin¹ jednoczeœnie jednostek, które prezentowa³y wartoœæ bojow¹, nieŸle wyposa¿onych, doœwiadczonych w boju jak i te¿ cho³ot y spragnionej ³upów i rzezi, czêsto bez broni, bez wyszkolenia, o niskim morale i zupe³nie niekarnych. Armia sprawdzi³a siê w dzia³aniach w stosunkowo niewielkich oddzia³ach, gdy jednak przysz³o walczyæ n a du¿ych przestrzeniach Ukrainy, Bia³orusi i Polski zawodzi³o zaopatrzenie, koordynacja dzia³añ, jak i te¿ pojawi³y siê typowe w rosyjskiej tradycji wojskowej swary w wy¿szym dowództwie. Zwyciêstwo W ojska Polskiego pod Warszaw¹ by³o mo¿liwe miêdzy innymi dlatego, ¿e Stalin odmówi³ przys³ania armii konnej Budionnego Tuchaczewskiemu mimo wyraŸnego rozkazu Lenina, gdy¿ wola³ j¹ zachowaæ d la swoich potrzeb. Wskutek tego powsta³a luka w któr¹ spad³o polskie kontruderzenie. Nowa epoka dla Rosji jak i te¿ dla Armii Czerwonej przysz³a razem z rz¹dami Józefa Stalina...

Gdy do w³adzy doszed³ w Zwi¹zku Radzieckim Józef Stalin podporz¹dkowa³ ca³e pañstwo swojemu zamiarowi, jakim by³a ostateczna rozprawa z Zachodem i kapitalizmem. Rozprawa ta mia³a odbyæ siê si³¹, a do tego potrzebna mu by³a potê¿na armia. Po demobilizacji po zakoñczeniu wojny domowej i z obc¹ interwencj¹ armia liczy³a zaledwie 500 000 ¿o³nierzy, jednak stan ten zmienia³ siê z roku na rok. Gospodarka bezpoœrednio b¹dŸ poœrednio zosta³a przestawiona na produkcjê na potrzeby armii. Zapêdzono do pracy naukowców. Przemys&# 179; wytwarza³ kolosalne iloœci uzbrojenia. Przed wybuchem II wojny œwiatowej Armia Czerwona dysponowa³a najwiêksz¹ iloœci¹ sprzêtu na œwiecie.








 

Radzieckie wojska pancerne:

Do 1929 roku s³abe oddzia³y pancerne by³y zorganizowane tylko w 1 pu³k. Ale w tym roku powsta³o dowództwo, które mia³o siê zaj¹æ mechanizacj¹ i motoryzacj¹ Armii Czerwonej. W efekcie w 1930 roku powsta³a brygada zmechaniznowana posiadaj¹ca 100 czo³gów zmieniona nastêpnie w korpus z 500 czo³gami i 200 samochodami pancernymi. Dalej rozwój broni pancernej przebiega³ lawinowo. W 1937 roku istnia³y 3 korpusy zmechanizowane, 18 samodzielnych brygad zmechanizowanych, 4 samodzielne pu³ki i 9 samodzielnych batalionów czo³gów, 93 bataliony pancerne i 93 kompanie pancerne w dywizjach piechoty. W 1938 zabrano piechocie bataliony i stworzono 4 korpusy czo³gów sk³adaj¹ce siê ³¹cznie z 8 brygad pancernych i 4 brygad strzelców zmotoryzowanych, 24 samodzielne brygady czo³gów lekkich T-26 i BT, 4 brygady czo³g& #243;w ciê¿kich T-28 i T-35 i 3 brygady z czo³gami miotaczami ognia. £¹cznie stanowi³o to ok. 10 000 czo³gów. W 1940 roku zaczêto wprowadzaæ nowe czo³gi T-34 i KV-1 i tworzyæ nowe jednostki, jed nak uprzedzi³ to atak III Rzeszy.

Podstawowe przedwojenne czo³gi radzieckie.

T-26
Lekki czo³g uzbrojony w armatê 37 lub 45mm, wa¿¹cy 8.3-10.3 tony. Szybkoœæ 30 km/h Przez d³ugi okres czasu podstawowy typ Armii Czerwonej przeznaczony pocz¹tkowo do wspó³dzia³ania z piechot¹.

BT
Czo³g lekki, 10.2-13.8 tony, armata 37 lub 45 mm.Podstawow¹ jego zalet¹ jest szybkoœæ: 60 km/h. Projektowany do wspó³dzia³ania z kawaleri¹.


Dwa czo³gi - kolosy: T-28 i T-35. Pierwszy uzbrojony w dzia³o 76.2 mm, 4 ckm, wa¿y³ 27.5 tony i mia³ za³ogê 6 ludzi, drugi w dzia³o 76.2 mm, 2 armaty 45 mm, 6 ckm, wielowie¿owy, z za 79;og¹ 10 ludzi.Pierwszy osi¹ga³ 40 km/h, drugi 30 km/h. Jest to doœæ typowy przyk³ad rosyjskiej gigantomanii in¿ynieryjnej, która bardzo rzadko dawa³a dobre efekty.

Mo¿liwoœci mobilizacyjne Zwi¹zku Radzieckiego siêga³y kolosalnej liczby 120 dywizji piechoty, 16 dywizji kawalerii (w 1939 roku, w 1936 Armia Czerwona posiada³a a¿ 32 dywizje kawalerii, liczbê tê jednak stopniowo redukowano; dla porównania ca³e Wojsko Polskie w 1939 roku mia³o 39 dywizji piechoty, 11 brygad kawalerii i 2 brygady motorowo-pancerne). Za Stalina rozwinê³y siê do ogromnych ilo& #156;ci wojska pancerne. Do wybuchu II-giej wojny œwiatowej przymys³ radziecki wyprodukowa³ ponad 20 000 czo³gów. Wed³ug danych z 1937 roku Armia Czerwona licz¹c tylko czo³gi nowoczesne posiada³a ich ponad 10 000 czyli wiêcej ni¿ Niemcy, Francja i Wlk. Brytania razem wziête. Lotnictwo radzieckie by³o tak¿e ogromne. Brak œcis³ych danych na jego temat, ale szacunki wahaj¹ siê w liczbach 5000-8000 samolotów bojow ych. By³o ono mniej nowoczesne ni¿ na przyk³ad Luftwaffe, ale posiada³o tak¿e nowoczesne maszyny. Poligonem doœwiadczalnym, na którym skutecznie mog³o siê ono sprawdziæ by³a wojna w Hiszpanii. Maryna rka wojenna Zwi¹zku Sowieckiego mia³a do dyspozycji 3 okrêty liniowe, 4 kr¹¿owniki, 40 niszczycieli i stawiaczy min, a¿ 184 okrêty podwodne czyli 4 razy wiêcej ni¿ Niemcy, 279 kutrów torpedowych, wiele in nych jednostek i silne lotnictwo morskie.
By³a to armia licz¹ca na stopie pokojowej 2 miliony ¿o³nierzy z 75 tysi¹cami ciê¿kich karabinów maszynowych i 45 tysi¹cami dzia³, wyposa¿ona w stosunkowo nowoczesny sprzêt, z ¿o³nierze m karnym i bitnym, choæ ma³o doœwiadczonym. Stanowi³a prawdziwy postrach Europy i w charakterze podobna do armii powojennej. Mia³a jednak bardzo istotn¹ s³aboœæ za spraw¹ jednego cz³owieka: Józe fa Stalina.
Czystki, które trzykrotnie dosiêg³y aparat partyjny, bezpiekê i armiê sprawi³y ¿e wiêkszoœæ doœwiadczonych dowódców znalaz³a siê w ³agrach i zginê³a. Los ten dotkn& #185;³ kilkuset dowódców frontów, flot, armii, korpusów, dywizji i brygad. By³ to kwiat sztabów rosyjskich, wielu zdolnych i doœwiadczonych dowódców jak na przyk³ad marsza³ek Tuchaczewski, jeden z twórców potêgi Armii Czerwonej, zosta³o straconych jako spiskowcy i wrogowie ludu. Ludzie ni¿szych szczebli, którzy ich zast¹pili byli zupe³nie nieprzygotowani do pe³nienia powierzonych im stanowisk. Trafni e dowódców radzieckich opisali podczas operacji Barbarossa Niemcy mówi¹c, ¿e jak na standardy niemieckie Armia Czerwona nie jest w ogóle dowodzona.
Przed drug¹ wojn¹ œwiatow¹ Armii Czerwonej przysz³o uczestniczyæ w kilku wojnach...

Radziecka Dywizja Piechoty

3 pu³ki piechoty
2 pu³ki artylerii
batalion saperów
oddzia³ rozpoznawczy:
- 17 czo³gów
- bateria artylerii zmot.
- motocykle lub kawaleria


Razem: ok. 17 000 ludzi
78 dzia³ ciê¿kich i œrednich
36 dzia³ przeciwpancernych
30 miotaczy min
472 karabiny maszynowe
17 czo³gów (po 1938 roku

Wojna z Japoni¹ 1938-1939

Japoñscy przywódcy realizowali politykê ekspansji, aby zapewniæ Japonii dostawy surowców dla przemys³u. Jednym z pierwszych japoñskich podbojów by³a Mand¿uria, gdzie ustanow ili marionetkowe pañstwo. Nastêpnie skierowali siê przeciwko Chinom. Stalin obawiaj¹c siê japoñskiej ekspansji udzieli³ Chinom pomocy wojskowej dostarczaj¹c kilkanaœcie tysiêcy karabinów maszynowych, 985 samolotów, 82 czo³gi, 1300 dzia³, samochody i amunicjê. Rozz³oœci³o to japoñczyków. Dosz³o do incydentów nadgranicznych, si³y japoñskie i sowieckie nad granicami stale wzrasta³y. 29 lipca 1938 roku si³y japoñskie w sk³adzie 3 dywizji piechoty, brygady zmechanizowanej i pu³ku kawalerii wtargnê³y na terytorium ZSRR nad jeziorem Chasan niedaleko W³adywostoku. Rosjanie usi³owali wyprzeæ na pastnika i po 2 tygodniach walk uda³o im siê kosztem du¿ych strat po obu zreszt¹ stronach. Walki usta³y. Tymczasem stalinowska czystka dosiêgnê³a dowódcê si³ radzieckich - marsza³ka Bluchera. W maju 1939 roku japoñczycy rozpoczêli dzia³ania przeciwko Mongolii. Wojska radzieckie przysz³y Mongolii z pomoc¹ i dosz³o w lipcu do walk nad strategiczn¹ rzek¹ Cha³chyngo³. Japoñska próba jej sf orsowania skoñczy³a siê niepowodzeniem, a przyczó³ek zosta³ zniszczony przez radzieckie czo³gi, kosztem jednak du¿ych strat. Dosz³o do stagnacji. Nad rzek¹ znajdowa³a siê japoñska 6-ta armi a licz¹ca 75 tysiêcy ¿o³nierzy, 500 dzia³, 182 czo³gi, ok. 300 samolotów. Dowództwo nad si³ami radzieckimi obj¹³ marsza³ek Gieorgij ¯ukow, który zaplanowa³ b³yskotliw¹ o peracjê. W ogromnej tajemnicy zebrano 57 tysiêcy ¿o³nierzy, 498 czo³gów, 385 samochodów pancernych, 542 dzia³a i 515 samolotów. 20 sierpnia si³y te zada³y Japoñczykom niespodziewany cios. Przygo towania do du¿ej operacji usz³y uwagi Japoñczyków i podjêta kontrofensywa by³a zupe³nym zaskoczeniem. ¯ukow zaplanowa³ zmasowane uderzenie czo³gów z dwóch skrzyde³ w stylu bitwy pod Kannami . Armia japoñska zosta³a zamkniêta w kotle gdzie broni³a siê do 31 sierpnia. Zwyciêstwo radzieckie by³o zupe³ne, wojska sowieckie straci³y 18.5 tys. ¿o³nierzy, Japoñczycy 61 tysiêcy i prawi e ca³y sprzêt. Na skutek klêski Japonia swoje ambicje mocarstwowe skierowa³a w inne rejony, a Stalin móg³ skupiæ siê na zachodzie, gdy¿ 15 wrzeœnia zawarto pokój.

Inwazja na Polskê 1939

1. W zaciszu gabinetów

Stalin uwa¿nie obserwowa³ rozwój sytuacji w Europie. Obserwuj¹c wzrost potêgi III Rzeszy doszed³ do wniosku, i¿ konieczne s¹ dzia³ania, które pozwol¹ zachowaæ w Eu ropie równowagê si³ i zabezpiecz¹ interesy ZSRR. Po aneksji Czech przez Niemcy rozpocz¹³ montowanie bloku antyhitlerowskiego. Podjêto rozmowy z Francj¹ i Wielk¹ Brytani¹ i obserwowano nastroje w krajach E uropy œrodkowej. Jednoczeœnie dyplomacha radziecka dzia³a³a na dwa fronty, tworz¹c blok antyniemiecki szuka³a z Hitlerem porozumienia. Sytuacja zaczê³a sprzyjaæ takiemu porozumieniu po odrzuceniu przez Polsk&# 234; ¿¹dañ niemieckich. Hitler po nieudanej próbie obrócenia Polski przeciwko ZSRR i wci¹gniêcia jej w niemieck¹ strefê wp³ywów zacz¹³ siê rozgl¹daæ za innym mo¿liwym uk ³adem. W 1938 znacz¹co wzros³a rosyjsko-niemiecka wymiana handlowa, w tym dotycz¹ca surowców strategicznych. Niemcy byli jednak nieufni wobec Stalina i nie postêpowali dalej w negocjacjach. Ten postanowi³ ich zmobilizow aæ do dzia³ania poprzez jawne podjêcie rokowañ z Francj¹ i Wlk.Brytani¹. Wówczas Niemcy rzeczywiœcie wyrazili chêæ przyjaznych stosunków. Tymczasem omawiano potencjalny sojusz z Francj¹, Wlk. Br ytani¹ oraz Polsk¹. Dyplomaci ustalili, ¿e w razie wojny z Niemcami Francja wystawi 110 dywizji piechoty, Wielka Brytania pocz¹tkowo 16, póŸniej 32, ZSRR 120 dywizji piechoty i 16 kawalerii, a Polska 40 dywizji piechoty. Pon iewa¿ przedstawiciel Polski nie zosta³ zaproszony do negocjacji postanowiono wymusiæ na polskich w³¹dzach zgodê na ewentualny przemarsz wojsk radzieckich przez ich terytoria, od której to zgody zale¿a³a sens ownoœæ ca³ych rokowañ. Zachodni dyplomaci przypuœcili szturm na polskiego ministra spraw zagranicznych - Józefa Becka o zgodê na przemarsz wojsk sowieckich przez terytorium Polski. Ów odpowiedzia³, ¿e zgo da taka de facto uczyni³aby Polskê republik¹ sowieck¹, ale przy kolejnej próbie zmiany jego stanowiska podjêtej znowu przez zachodnie pañstwa, w obawie, aby nie obci¹¿yæ Polski win¹ za zerwane rokowania odpowiedzia³, ¿e wspólna akcja z ZSRR jest mo¿liwa po wspólnych analizach z sowieckimi sztabami. Nied³ugo potem sowieccy dyplomaci za¿¹dali dokumentów ze zgod¹ Polski i Rumunii od Francji i A nglii. Poniewa¿ zachodni dyplomaci jej nie posiadali ZSRR zerwa³o rokowania.


Tymczasem Niemcy wobec zamiaru agresji na Polskê 1-ego wrzeœnia naciskali na ZSRR na jak najszybsze rokowania. Stalin wyznaczy³ datê wizyty Ribbentropa w Moskwie na 26 sierpnia 1939. By³o to dla Hitlera za póŸno i na je go proœbê przesuniêto wizytê na 23 wrzeœnia. W nocy z 23 na 24 sierpnia zosta³ podpisany pakt o nieagresji razem ze œciœle tajnym protoko³em dziel¹cym strefy wp³ywów w Europie œrodkowo-wsch odniej. Niemcom mia³a przypaœæ w udziale Litwa, Polska zachodnia do Wis³y, Narwi i Sanu. ZSRR mia³ mieæ nastêpuj¹ce strefy wp³ywów: Finlandia, Estonia, £otwa, Polska wschodnia oraz Bezarabia w Rumuni i. Niemcy dodatkowo obiecywali u¿yæ swojego wp³ywu na Japoniê aby zakoñczyæ konflikt japoñsko-sowiecki.
Pakt z ZSRR postawi³ w niekorzystnym œwietle stosunki Niemiec z sojusznikami, jednak Resza mia³a na wzglêdzie zmniejszenie ryzyka ewentualnej wojny na dwa fronty z Francj¹, Angli¹, Polsk¹ i ewentualnie z ZSRR. Dodatkowo zyskiwali sojusznika przeciwko Wojsku Polskiemu.
ZSRR zyskiwa³ prawie za darmo dodatkowe terytoria i strefy wp³ywów z gwarancj¹, ¿e Niemcy nie interweniuj¹, gdy roztoczy nad nimi sw¹ "opiekê".
Wobec zbli¿aj¹cej siê daty agresji Niemiec na Polskê eksperci obu stron pracowali nad szczegó³owym podzia³em terytorium. Zaczyna³y tak¿e pracê misje wojskowe.

2. Œwit

O œwicie 1 wrzeœnia 1939 roku III Rzesza dokona³a agresji na Polskê. 3 wrzeœnia Ludowy Komisariat Obrony ZSRR wyda³ rozkaz o postawieniu wojsk okrêgów zachodnich i kilku wewnêtrznych w stanie g otowoœci na dzieñ 6 wrzeœnia. Koncentracja wojsk na granicy z Polsk¹ powinna siê zakoñczyæ dnia 15 wrzeœnia. 3 wrzeœnia Francja i Wlk.Brytania wypowiedzia³y wojnê Niemcom. Skomplikowa³o to sytua cjê polityczn¹, ZSRR móg³ teraz mieæ opory przed mieszaniem siê w sprawê Polsk¹, w zwi¹zku z tym Niemcy zastosowali pewien wybieg: 3 wrzeœnia Ribbentrop nada³ œciœle tajne pos³anie m&# 243;wi¹ce, i¿ armia polska nied³ugo zostanie pobita i w zwi¹zku z tym dla celów wojskowych bêdzie konieczne przekroczenie przez Wehrmacht granicy wp³ywów niemiecko-sowieckich, która zosta³a okreœlona w tajnym protokole. Potrzebna jest zatem radziecka interwencja. Wiaczes³aw Mo³otow odpowiedzia³, ¿e interwencja rzeczywiœcie nast¹pi, ale nie nale¿y siê spieszyæ, chcia³ pozostawiæ Zwi¹zkowi Ra dzieckiemu kilka dni na manewr. Szybkie postêpy Wehrmachtu w Polsce zaskoczy³y jednak Rosjan, spowodowa³y troskê o wyznaczon¹ strefê wp³ywów. 14 wrzeœnia Mo³otow oœwiadczy³ Niemcom, i¿ ZSRR jest gotowy do akcji. Jako uzasadnienie interwencji zamierzano podaæ zagro¿enie ludnoœci Bia³oruskiej i Ukraiñskiej mieszkaj¹cej w Polsce przez Niemców. Zrezygnowano jednak ze wzglêdu na nieprzyjazny dla Niemc 3;w ton i uzasadnieniem do agresji mia³ byæ rozk³ad pañstwa Polskiego, a co za tym idzie automatyczne anulowanie wszelkich umów i traktatów z Polsk¹, w tym paktu o nieagresji. Rosjanie zostali przez Niemców poinfor mowani o sytuacji militarnej i Mo³otow przekaza³ informacjê, ¿e atak nast¹pi rano 17 wrzeœnia, w zwi¹zku z czym lotnictwo obu stron nie powinno siê zbli¿aæ do linii wp³ywów, aby unikn¹æ ; staræ. Informacja ta nie zd¹¿y³a jednak dotrzeæ do wszystkich jednostek niemieckich.

O godzinie 2.15 17 wrzeœnia Wac³aw Grzybowski, ambasador polski w Moskwie zosta³ wezwany na godzinê 3.00 do biura wiceministra W³adimira Potiomkina. Po przybyciu zosta³a mu odczytana nota, która m.in. m& #243;wi³a: W ci¹gu 10 dni operacji wojskowych Polska utraci³a wszystkie oœrodki przemys³owe i kulturalne, a Warszawa bliska jest kapitulacji. Rz¹d polski uleg³ rozk³adowi i nie okazuje przejawów ¿ycia. Oz nacza to, ¿e pañstwo polskie przesta³o istnieæ i trac¹ wa¿noœæ traktaty zawarte miêdzy ZSRR i Polsk¹. Terytorium Polski jest teraz polem do niebezpiecznych akcji przeciwko ZSRR, w zwi¹zku z czym rz&# 185;d radziecki nie mo¿e zachowywaæ dalej neutralnego stanowiska, jak te¿ pozostawiæ w³asnemu losowi ludnoœci ukraiñskiej i bia³oruskiej. Oprócz tego rz¹d radziecki chce "uwolniæ" lud polsk i od wojny, w któr¹ uwik³ali go jego niekompetentni przywódcy.
By³a to nieprawda. Rz¹d polski wci¹¿ pe³ni³ swoje obowi¹zki, armia stawia³a opór. Ambasador Grzybowski odmówi³ przyjêcia noty i odpowiedzia³: "Rozumiem, ¿e mam obowi¹zek zawi adomiæ mój rz¹d o agresji, która prawdopodobnie ju¿ siê rozpoczê³a, ale nie zrobiê niczego wiêcej. Wszelako mam nadziejê, ¿e wasz rz¹d nie wprowadzi Armii Czerwonej do Polski i nie ugodzi n as w plecy w chwili, gdy prowadzimy walkê z Niemcami". Potiomkin skonsultowa³ siê Mo³otowem wobec oporu polskiego ambasadora i oœwiadczy³ mu, ¿e decyzji nie mo¿e zmieniæ, ponadto poniewa¿ ZSRR nie uz naje pañstwa polskiego nie uznaje równie¿ przywilejów polskiego korpusu dyplomatycznego, który zostanie aresztowany, za bezprawne dzia³ania. Grzybowski interweniowa³ u dziekana korpusu dyplomatycznego, ambasadora ... Rz eszy hr. Friedricha Wernera. Za¿¹da³ on przestrzegania prawa miêdzynarodowego przez rz¹d radziecki. Mimo to Polacy z wielkim trudem i nie wszyscy opuœcili terytorium ZSRR. Niektórzy dyplomaci tak jak miliony ich rodak&# 243;w zostali deportowani i trafili do ³agrów.

3. Cios w plecy

Rano 17 wrzeœnia si³y Armii Czerwonej w zorganizowane w dwa fronty - Bia³oruski i Ukraiñski przekroczy³y wschodni¹ granicê Polski. W sk³ad frontu bia³oruskiego pod dowództwem Michai³a Kowalowa wchodzi³o 5 armii, w sk³ad frontu ukraiñskiego pod dowództwem Siemiona Timoszenki 3 armie i samodzielny korpus strzelców. Front bia³oruski liczy³ 13-16 dywizji strzelców, 7 dywizji kawalerii, 7 brygad pan cernych i 1 brygadê zmotoryzowan¹ co dawa³o ok. 2600 czo³gów. Front ukraiñski dysponowa³ prawdopodobnie 9 dywizjami strzelców, 7 dywizjami kawalerii, 7 brygadami pancernymi i 1 brygad¹ zmotoryzowan¹, co d awa³o 2500 pojazdów pancernych. Dodatkowo w inwazji bra³y udzia³ wojska ochrony pogranicza oraz dywizje, które nap³ynê³y w drugim rzucie. Ponadto jeszcze oddzia³y wsparcia. £¹cznie przeciwko Polsce u ¿yto ok. 1 miliona ludzi wspartych 5100 czo³gami i samochodami pancernymi. Dane co do lotnictwa nie s¹ znane.
Os³onê granicy polskiej stanowi³o kilka s³abo uzbrojonych pu³ków Korpusu Ochrony Pogranicza stanowi¹cych oko³o 25 batalionów z nieliczn¹ artyleri¹ i broni¹ maszynow¹. Armia Czerwona mia 9;a najwyraŸniej rozkazy zachowywaæ siê jak najprzyjaŸniej, a atakowaæ w razie oporu Polaków. ¯o³nierze sowieccy prawdopodobnie nie wiedzieli tak¿e o w³aœciwym celu ich dzia³añ i w kilku mi ejscach, gdzie zaskoczeni Polacy nie stawili oporu dochodzi³o niemal¿e do fraternizowania siê ¿o³nierzy obu stron. Wojsko Polskie pocz¹tkowo nie otrzyma³o rozkazów, st¹d ró¿ne reakcje w ró¿ nych oddzia³ach od przyjaznych przez odejœcie, a¿ do krwawych walk. Przez pierwsze kilka godzin si³y polskie wytrzyma³y atak, jednak¿e pod ogromn¹ przewag¹ rozpoczê³y dzia³ania opóŸniaj 5;ce, choæ pu³k "Sarny" wytrzyma³ nawet kilka dni na pierwotnej pozycji broni¹c siê w fortyfikacjach. Polskie dowództwo wyda³o rozkaz, aby z Sowietami nie walczyæ, tylko w razie próby rozbrajania pol skich oddzia³ów, mia³o to ocaliæ polskie oddzia³y przed niepotrzebnym rozlewem krwi.
Dowództwo niemieckie by³o zdezorientowane, gdy¿ tajne porozumienie nie wydosta³o siê spoza najwy¿szych krêgów. Gen. Runstedt nakaza³ przyspieszenie natarcia niemieckiego i opanowania zag³êbia naftowe go Borys³aw. Dosz³o tak¿e do staræ w powietrzu i na l¹dzie. Dopiero rozkaz od Hitlera uregulowywa³ sytuacjê.
Polscy ambasadorowie z³o¿yli noty domagaj¹ce siê wykluczenia ZSRR z Ligi Narodów wobec jawnego pogwa³cenia praw. Jednak¿e zachodnie mocarstwa ograniczy³y siê do protestów. ZSRR mia³ zostaæ wyklu czony z Ligi Narodów dopiero po ataku na Finlandiê.
Atak ZSRR na Polskê zdruzgota³ zupe³nie i tak niewielkie szanse obrony przed Niemcami. Jednak¿e d³ugi opór Wojska Polskiego na froncie zachodnim by³ jeszcze mo¿liwy. Trwa³a wielka bitwa nad Bzur¹ anga 91;uj¹ca znaczne si³y niemieckie. Znaczna czêœæ Wehrmachtu by³a zaanga¿owana w walki o Warszawê i Lwów. Wiele polskich dywizji zyska³o swobodê operacyjn¹ i mog³o podj¹æ dalszy odw rót. Ówczesne terytorium polskie by³or rozleg³e i walka mog³a potrwaæ jeszcze do kilku tygodni d³u¿ej, szczególnie wobec niemieckich strat w czo³gach 30% i lotnictwie 25%, niesprawnoœci wielu maszyn i ogromnym zu¿yciu materia³ów. Atak Armii Czerwonej przekreœli³ nadziejê na skuteczny opór i Wojsko Polskie z trudem przebija³o siê na Rumuniê i Wêgry.
Polacy w walce z Armi¹ Czerwon¹ wykazywali ogromn¹ determinacjê.
Na granicy pó³nocno-wschodniej broni³ siê pu³k "G³êbokie" razem z pó³brygad¹ Obrony Narodowej "Dzisna". Spad³o na niego uderzenie 4-tego korpusu i 5-tej dywizji strzelców, 24 dywizji kawalerii i 22 i 25 brygady czo³gów. Polacy nie mogli stawiæ skutecznego oporu, jednak¿e na pewien czas zatrzymano Rosjan w Dzisnem, gdzie do walki w³¹czy³a siê policja i m³odzie¿. Zaadaptowano n atychmiast szkolne samoloty do obserwacji ruchów wojsk sowieckich. Oddzia³y te przekroczy³y granicê z £otw¹.
Wilno mia³o byæ bronione przez pu³k |KOP "Wilno". Dodatkowo tysi¹cami zg³osili siê Wilnianie. Pu³k jednak ku rozpaczy mieszkañców, ¿o³nierzy i oficerów otrzyma³ rozkaz ewakuacji n a Litwê. Ludnoœæ nie pogodzi³a siê z wycofaniem wojska. Samorzutnie organizuj¹ce siê oddzia³y harcerzy, m³odzie¿y i nieliczne regularne stawi³y beznadziejny opór, w wiêkszoœci zgin 4;li.
Kierunku na Grodno broni³y pu³ki "Wilejka" i "Baranowicze". Zosta³y zaatakowane przez 5 korpusów. Pod potê¿nym naciskiem wycofywa³y siê na Litwê.
Za³ogê Grodna stanowi³y 3 bataliony oraz póŸniej 2 wykrwawione pu³ki u³anów. 20 wrzeœnia miasto zaatakowa³a 6 brygada czo³gów, która zosta³a odparta, dzieki uzyciu dzial przeciwlotniczych i butelek z benzyna. Znany jest epizod szczególnej okrucieñstwa ¿o³nierzy tej jednostki, którzy przywi¹zywali do pancerzy czo³gow dzieci jako ¿yweh tarcze. 21 wrzeœnia Grodno zosta³o zaatakowane przez du& #191;e si³y sowieckie i zdobyte. Broni³a siê do wieczora jeszcze ludnoœæ cywilna.
Pu³k "Podole" nie znaj¹c dobrze sytuacji próbowa³ kontratakowaæ i zosta³ zmia¿d¿ony przez silne si³y pancerne i kawalerii radzieckiej. Podobny los spotka³ pu³k "Równe", cho&# 230; jego czêœæ zdo³a³a ujœæ do Rumunii.
Za³oga Brzeœcia i resztki innych oddzia³ów polskich wycofuj¹c siê do Rumunii stoczy³a ciê¿ki bój z sowieckimi czo³gami i piechot¹ zakoñczony ciê¿kimi stratami po obu stronach. Pol acy poddali siê po wyczerpaniu amunicji.
Kombinowana brygada kawalerii genera³a Andersa wpad³a wprost na oddzia³y sowieckie. Anders dosta³ siê do niewoli, jednak jeden pu³k stoczy³ w okolicach Medyki z Rosjanami i po ich wyparciu podda³ siê Niemcom.< BR> Brygada "Polesie", pu³k "Sarny" i "Baranowicze" zatrzyma³y 17 wrzeœnia natarcie sowietów. Jednak¿e zaczê³y siê wycofywaæ nastêpnego dnia wobec ogromnego nacisku i klêski s¹siedniego pu³ku "Równe". Odwrót jednak by³ bardzo sprawny i oddzia³y prowadzi³y aktywne dzia³ania podpuszczaj¹c sowieckie czo³gi w zasadzki i niszcz¹c je celnym ogniem dzia³ piechot y i ppanc. Przy okazji grupa ta stanowi³a os³onê od wschodu Samodzielnej Grupy Operacyjnej "Polesie". 28 wrzeœnia dosz³o do walki SGO "Polesie" z 14 korpusem zmotoryzowanym wspartym lotnictwem. Polacy walczyli skutecznie i odparli tym razem Sowietów. Grupa ta znalaz³a siê w ciê¿kim po³o¿eniu. By³a ju¿ faktycznie ostatni¹ walcz¹c¹ wielk¹ jednostk¹ operacyjn¹ polskiej armii i by³a a takowana przez Rosjan i Niemców jednoczeœnie. Po odparciu Sowietów zaatakowa³a ona Niemców niemal doszczêtnie rozbijaj¹c 13 dywizjê zmotoryzowan¹. Jednak¿e 6 paŸdziernika wobec braku amunicji skapitu lowa³a.
Armia Czerwona na po³udniu zajê³a Lwów, który broni³ siê skutecznie przeciwko Niemcom i podda³ Rosjanom. W tamtej okolicy dosz³o te¿ do staræ sowieckiej jednostki pancernej z Niemcami, która wyp ar³a ich mimo strat w czo³gach.
Dnia 28 wrzeœnia 1939 roku Armia Czerwona osi¹gnê³a liniê demarkacyjn¹ z Niemcami, chocia¿ walki jeszcze trwa³y. Zwi¹zek Radziecki osi¹gn¹³ swój cel: zajêto terytorium, zniszczono armi ê polsk¹. Za armi¹ przyjechali komisarze organizowaæ "demokratyczne" wybory oraz NKWD z ca³ym aparatem terroru. Nied³ugo potem na polskim terytorium stanê³y niemiecko-radzieckie s³upy graniczne. Rozp oczê³y siê represje: setki tysiêcy Polaków zes³ano do ³agrów, zamordowano 20 000 wziêtych do niewoli polskich oficerów. Stalin nie wybaczy³ im klêski Armii Czerwonej w 1920 roku.

W walkach z Wojskiem Polskim Armia Czerwona wziê³a ok. 280 000 jeñców polskich. Straty Polaków w zabitych i rannych nie s¹ znane. Sprzêt armii polskiej znalaz³ siê g³ównie w rêka ch niemieckich, jednak¿e Sowieci zdobyli 220 000 karabinów, 3745 ckm, 65 czo³gów, 3866 samochodów osobowych, 1402 ciê¿arowe, 500 dzia³, 130 samolotów (g³ównie niesprawne rozpoznawcze i szkolne) i 160 00 koni.

Oficjalnie Armia Czerwona przyzna³a siê do straty 1200 ¿o³nierzy, jednak szacuje siê, ¿e faktycznie straci³a ok. 15-20 tys. ludzi zabitych rannych i zaginionych. Zadziwiaj¹co du¿e s¹ strat y w sprzêcie bojowym: straty wynosi³y ok. 200 czo³gów i 150 samochodów pancernych bior¹c pod uwagê s³aboœæ polskich oddzia³ów stawiaj¹cych opór i porównuj¹c do strat Wehrmach tu, który straci³ ok. 650 czo³gów i 350 samochodów pancernych bij¹c siê z regularn¹ armi¹ polsk¹ w liczbie 25 dywizji (Wojsko Polskie mia³o 40 dywizji, ale nie uda³o siê wszystkich zmobiliz owaæ), a nie kilkoma pu³kami KOP. Œwiadczyæ to mo¿e o s³abym wyszkoleniu i z³ej taktyce rosyjskich oddzia³ów. Potwierdzaj¹ to ogromne straty w czo³gach w walce z Wehrmachtem w 1941 roku, mimo, ¿ ;e technicznie czo³gi rosyjskie nie by³y gorsze od niemieckich. Straty w lotnictwie wobec braku oporu ze strony lotnictwa polskiego wynios³y kilkanaœcie samolotów.

Inwazja na Finlandiê 1939-1940

Jednoczeœnie z agresj¹ na Polskê Zwi¹zek Radziecki kierowa³ swoje zainteresowania w stronê pañstw nadba³tyckich: Litwy, £otwy, Estonii i Finlandii realizuj¹c swoje plany poszerzenia swoich wp³ywów o te terytoria w myœl tajnego protoko³u paktu Ribbentrop-Mo³otow. Wkrótce na 3 republiki nadba³tyckie zosta³ wywarty nacisk i wszystkie podpisa³y uk³ady o przyjaŸni, wspó³pracy i w zajemnej pomocy oraz zgodzi³y siê na za³o¿enie radzieckich baz wojskowych. 5 paŸdziernika Mo³otow za¿¹da³ przyjazdu do Moskwy fiñskiej delegacji. Finowie przeczuwaj¹c gromadz¹ce siê chmury ¿¹danie zignrowali i przeprowadzili czêœciow¹ mobilizacjê si³ zbrojnych. Kolejne ¿¹danie przybycia delegacji fiñskiej poparte by³o ju¿ przez Sowietów groŸb¹. Podczas spotkania ZSR R wysun¹³ szereg wymogów i ¿¹dañ, w tym korekty granicy o 25 km na zachód od Leningradu, przekazania na rzecz ZSRR 5 wysp, wydzier¿awienia na 30 lat pó³wyspu Hanko w celu za³o¿enia tam bazy flot y radzieckiej, ¿¹danie nieumacniania przez Finlandiê nowej granicy z ZSRR. W zamian za to ZSRR oferowa³ Finlandii co prawda 2 razy wiêkszy, ale zupe³nie bezu¿yteczny kawa³ek swojego terytorium. Spe³nienie tych ¿¹dañ przez Finlandiê oznacza³oby powa¿ne naruszenie bezpieczeñstwa pañstwa, pozbawi³oby kraj naturalnej os³ony oraz zasobnych terenów. W czasie gdy trwa³y negocjacje ZSRR zeœrodkowywa 9; na granicy z Finlandi¹ swoje si³y. Pod koniec paŸdziernika znalaz³o siê tam ok. 25 dywizji piechoty oraz 1000 czo³gówi 800 samolotów.