Potencjal Polski

Potencjal Polski


Strona glowna Nastepny rozdzial

Ludnosc

Jezeli chodzi o liczbe ludnosci, Polska nie byla krajem malym. W 1939 roku bylo 35 milionow obywateli polskich, co stawialo nas na 5-tym miejscu w Europie. Wieksza liczbe ludnosci mialy Niemcy (59.8 mln, a po aneksji Saary, Austrii, Czech, Moraw i Klajpedy - 86.4 mln), Wielka Brytania (44.8 mln), Francja (42 mln), Wlochy (40.5 mln) nie liczac ZSRR. Powierzchnia Polski (389 tys km kw.) stawiala ja takze na 5 miejscu po Francji (547 tys), Hiszpanii (504.8 tys), Niemcach (468.8 tys bez terytoriow anektowanych), Szwecji (449.8 tys). Mezczyzn zdolnych do sluzby wojskowej (kat.A) bylo wg danych z roku 1936 4.287.559. W Niemczech bylo ich 8.500.000. Z obywateli polskich jedynie 69% stanowili rdzenni Polacy, obok ktorych byla nieprzychylnie lub wrogo nastawiona 5 milionowa ludnosc ukrainska, bialoruska, zydowska i niemiecka.

Gospodarka

taczanka
Taczanka kawaleryjska.
Polska poniosla kolosalne straty w przemysle po zaborach. Przemysl unieruchomiony byl w 60%, fabryki pozbawione byly maszyn, utracono 80% taboru kolejowego. Zniszczonych bylo 60% dworcow i polowa mostow. O 50% spadla wydajnosc rolnictwa. Straty po pierwszej wojnie swiatowej siegaly 10 mld zlotych. Dla porownania wszystkie wydatki panstwa w latach 1919-1939 wyniosly 43 mld zlotych. Ogromna trudnoscia byly roznice pomiedzy poszczegolnymi zaborami. Wielkim i podziwu godnym wysilkiem, dalekofalowym planowaniem i dzieki wysokiemu morale spoleczenstwa dzwignieto polski przemysl, ustabilizowano rynek, umocniono walute. Jednakze dodatkowym, bardzo silnym ciosem dla polskiej gospodarki byl wielki kryzys gospodarczy z lat 1929-1933. Produkcja przemyslowa spadla az o polowe, podobnie jak dochod narodowy. Dopiero w 1936 roku nastapila ogolna poprawa sytuacji chodz tego roku osiagnieto tylko 72% produkcji z roku 1928. Rzad zmienil wowczas strategie ekonomiczna i zaczal sie interwencjonizm panstwa w gospodarke. Zgodnie z ekonomiczana teoria Keynesa przystapil do programu nakrecania koniunktury za pomoca planowych inwestycji glownie w przemysle zbrojeniowym. Powstal COP - Centralny Okreg Przemyslowy - strategiczna inwestycja, zbudowany w widlach Wieprza i Sanu, co gwarantowalo rownoodleglosc zarowno od Niemiec jak i ZSRR, ktory stal sie podstawa polskiego przemyslu zbrojeniowego. W ciagu ostatnich lat niepodleglosci polski przemysl osiagal bardzo duze wartosci wzrostu: 10% w skali roku. W 1938 przewyzszono przedkryzysowy poziom produkcji, chodz nigdy nie udalo sie osiagnac poziomu produkcji sprzed I wojny swiatowej.

Przemysl wojenny

Skromny polski przemysl zbrojeniowy odzwierciedlal stan watlej gospodarki panstwa. Jednakze ogolna tendencja do zbrojen w Europie spowodowala, ze Polska musiala isc za nia takze budujac wlasny przemysl wojenny. Poczatkowe bardzo ambitne plany, zakladajace wystawienie az 60 dywizji okazaly sie nierealne ze wzgledu na wielki kryzys. Bardziej realistyczne, powstale pozniej takze wymagaly jednak nasycenia polskiej armii odpowiednim sprzetem. Szescioletni plan rozwoju armii zakladal wystawienie 700-900 nowoczesnych samolotow bojowych, 2000 czolgow, co jednakze sie juz nie mialo udac. Po powstaniu COP wydatnie zwiekszyly sie mozliwosci panstwa polskiego. Przed rozbudowa polskiego przemyslu szacowano jego zdolnosc do pokrywania strat wojennych w 17%, a w 1939 juz na 50%.

Polska produkowala miesiecznie nastepujace ilosci uzbrojenia strzeleckiego:

kbk nr 298400
kbk nr 98a4200
rkm nr 28600
ckm nr 30300
pistolety "Vis"900

Jezeli chodzi o sprzet artyleryjski to w koncu 1938 i w pierwszej polowie 1939 roku miesieczna zdolnosc produkcyjna Polski siegnela:

dziala ppanc 37mm 83
dziala plot 40mm 17
dziala plot 75mm 8
dziala 105mm4
dziala 155mm6
haubice 100mm40

Polska mysl techniczna jezeli chodzi o bron pancerna nie ustepowala zachodnim konstrukcjom przy starcie od zupelnego zera, a jesli chodzi o lotnictwo to ustepowala nieznacznie. Powstaly projekty czolgow: PZInz 130 - czterotonowy czolg plywajacy, 4TP PZInz 140 - czterotonowy czolg rozpoznawczy, terenowy samochod polgasienicowy do transportu oddzialow kawalerii zmotoryzowanej, TP - zmodernizowy 7TP, czolg sredni z armata 75mm oraz 2 karabinami maszynowymi. Sprzet ten nie zdazyl juz byc wyprodukowany.

Los
Samolot bombowy PZL-37 Los, dalej samoloty mysliwskie P-11.
W lotnictwie uruchomiono produkcje nowoczesnego bombowca sredniego PZL-37 "Los" przewyzszajacego parametrami bombowce niemieckie, udoskonalonych mysliwcow P-24, oprocz tego powstaly projekty i prototypy samolotow: mysliwskie P.50 "Jastrzab", P.45 "Sokol", bombowe P.46 "Sum", P.49 "Mis", poscigowce P.38 "Wilk", P.48 "Lampart", rozpoznawcze LWS-3 "Mewa", RWD 14 "Czapla" nie ustepujacych, lub niewiele ustepujacych samolotom niemieckim.

W 1939 roku miesieczna zdolnosc produkcyjna polskiego przemyslu lotniczego wyniosla:

PZL P.37 Los15
P.11c lub Jastrzab40(72 podczas wojny)
P.24 lub Sum30
Mewa lub Czapla25

Dziala plot
Produkowane w Polsce na licencji szwedzkich zakladow Bofors dziala przeciwlotnicze 40mm.
Szybko wzrosla produkcja broni przeciwpancernej i przeciwlotniczej, ktorej przedtem nie bylo wcale. W 1939 roku bylo na wyposazeniu WP 1200 dzial ppanc 37mm, 306 dzial plot 40mm i 156 plot dzial 75mm.

Dostrzezono potrzebe motoryzacji armii. W 1939 na polska dywizje przypadalo 140 samochodow, co stanowilo bardzo mala liczbe, jednakze w 1942 roku liczba ta miala juz siegac 2000. Podobnie bylo z lacznoscia. Kilkanascie radiostacji w dywizji zamierzano zwiekszyc do liczby kilkudziesieciu.

Polska skutecznie dzwignela sie po zaborach, zbudowala silny przemysl i stosunkowo silna armie. Naturalnie ta armia mogla sie przeciwstawic armii niemieckiej jedynie przy interwencji aliantow zachodnich. Podkreslic nalezy ogromna solidarnosc i duch polskiego spoleczenstwa, ktorego patriotyzm i bardzo wysokie morale znakomicie przyczynilo sie do rozbudowy kraju, czego wyraz dano w datkach na obrone panstwa, ktore pozwalaly na zakup znacznej ilosci sprzetu wojskowego. Oddawano pamiatki rodzinne i kosztownosci. Dla przykladu: suma ofiarowana przez spoleczenstwo na obrone przeciwlotnicza umozliwiala zakup kilkuset samolotow mysliwskich. Plany rozwoju kraju i armii zniweczone zostaly agresja niemiecka. Jednakze nalezy wziac pod uwage, ze w 1942 roku, do kiedy miala zostac zrealizowana pierwsza czesc planow polskich Niemcy dysponowaliby znacznie nowoczesniejszym i wiekszym potencjalem wojennym, ktoremu rowniez Polska nie moglaby sie przeciwstawic, ale moglaby to zrobic znacznie skuteczniej.

Opracowane na podstawie:
Tadeusz Jurga "Obrona Polski 1939"
Marian Zgorniak "Europa w przededniu wojny"


Strona glowna Nastepny rozdzial