Wojsko Polskie


Strona glowna Poprzedni rozdzial Nastepny rozdzial

Wojska ladowe

Polska piechota
Polska piechota w natarciu
Podstawowym i najliczniejszym rodzajem wojsk byla piechota. W sklad armii polskiej wchodzily 84 pulki piechoty i 6 pulkow strzelcow podhalanskich. W kazdym pulku znajdowaly sie 3 bataliony piechoty w skladzie: 3 kompanie strzeleckie i 1 kompania ciezkich karabinow maszynowych. Podstawowym zwiazkiem taktycznym piechoty byla dywizja, ktora tworzyly 3 pulki piechoty, pulk artylerii lekkiej i dywizjon ciezkiej, oddzial rozpoznawczy, batalion saperow, pododdzial lacznosci oraz bateria artylerii przeciwlotniczej. W okresie pokojowym Wojsko Polskie utrzymywalo 30 dywizji piechoty uzupelnianych o 9 dywizji piechoty rezerwy (slabszych) w razie wojny. Dywizje tworzyly armie z pominieciem szczebla korpusu, ktory mial byc zastapiony przez improwizowane grupy operacyjne. Polska piechota byla bardzo dobrze wyszkolona na szczeblu taktycznym, w starciu z piechota niemiecka uwidoczniala sie jej przewaga, jezeli Niemcy nie mieli wsparcia. Byla dostatecznie wyposazona w srodki walki w obronie, jednakze zbyt slabo wyposazona w artylerie jezeli chodzi o natarcie. Nienajlepiej wygladalo takze dzialanie na szczeblu operacyjnym i strategicznym przez niewystarczajaca lacznosc, wydluzenie procesu decyzyjnego i niezbyt szczesliwa strukture dowodzenia.

Kawaleria
Oddzial kawalerii polskiej.
Kawaleria byla rodzajem broni nie odpowiadajacym wymogom wspolczesnego pola walki. Byla slabo wyposazona w bron przeciwpancerna i artylerie. Jednakze jej bardzo dobry duch i wyszkolenie pozwolilo przy sprzyjajacych warunkach skutecznie zetrzec sie nawet z wielkimi jednostkami pancernymi (bitwa nad Mokra). W Wojsku Polskim panowal przesadny jednak poglad o mozliwosciach bojowych kawalerii. Co prawda w roku 1937 zmotoryzowano jedna brygade, a w 1939 rozpoczeto formowanie nastepnej, ale nie bylo to wiele. Brakowalo mozliwosci finansowych oraz czasami dobrej woli. W Armii polskiej bylo 38 pulkow ulanow, szwolezerow i strzelcow konnych, ktore tworzyly 11 brygad. Kazdy pulk skladal sie z 4 szwadronow liniowych, szwadronu ciezkich karabinow maszynowych oraz dodatkowych pododzialow. Sila ognia odpowiadal mniej wiecej batalionowi piechoty. W sklad brygady kawalerii wchodzily 3 lub 4 pulki, dywizjon artylerii konnej, bateria przeciwlotniczam, szwadron saperow, szwadron lacznosci oraz tabory. Brygady kawalerii mialy miec przydzielone zadania pomocnicze jak rozpoznanie, oslona skrzydel. Zrezygnowano z tworzenia dywizji kawalerii, a jak pokazaly dzialania wojenne sila uderzeniowa brygady byla zbyt mala i konieczne bylo laczenie ich w grupy operacyjne. Podsumowujac nalezy stwierdzic ze o ile kawaleria byla archaicznym rodzajem broni, to zaprzepaszczono szanse skutecznego wykorzystania jej pewnych walorow, tzn. mobilnosci i laczenia jej w wieksze zwiazki operacyjne, ktore moglyby chociaz podjac probe rywalizacji z manewrowymi dywizjami niemieckimi.

Artyleria konna
Artyleria konna.

Artyleria polska rowniez ustepowala niemieckiej. Na jej wyposazeniu znajdowaly sie glownie dziala 75mm wz.1897 tzw. "osemki" produkcji francuskiej (1374 szt.)oraz rosyjskiej wz.1902 (466 szt.) Oprocz tego posiadano ok. 900 szt. 100mm armat produkcji Skody, 254 armaty 105mm z Francji, 43 dziala 120mm, 340 155mm haubic (oba typy francuskie) oraz 27 mozdzierzy 220mm. Wojsko polskie dysponowalo takze liczba 1200 przeciwpancernych armat 37mm produkowanych na licencji szwedzkich zakladow Bofors. Artyleria tworzyla w dywizjach pulki artylerii lekkiej oraz dywizjony artylerii ciezkiej. W brygadach kawalerii byly dywizjony artylerii konnej. Oprocz tego istnialy samodzielne dywizjony artylerii: 23 ciezkiej, 3 najciezszej, 20 plutonow artylerii fortecznej. Czesc z tych jednostek byla zmotoryzowana. Artyleria przeciwpancerna tworzyla plutony w pulkach kawalerii i zmotoryzowanych oraz kompanie w pulkach piechoty i brygadach zmotoryzowanych. W sumie Polacy posiadali 3500 dzial roznych kalibrow nie liczac przeciwpancernych i przeciwlotniczych.

brygada zmotoryzowana
Oddzial brygady pancerno-motorowej.
Broni pancernej przydzielono drugorzedne zadania wzorujac sie na armii francuskiej. Istniala jedynie jedna pelnowartosciowa brygada pancerno-motorowa, a druga byla w stadium formowania. W chwili wybuchu wojny bron pancerna posiadalo takze 18 dywizji piechoty w oddzialach rozpoznawczych (kompania czolgow TK) oraz brygady kawalerii (szwadron samochodow pancernych i szwadron czolgow rozpoznawczych TK). W brygadach pancerno-motorowych znajdowalo sie po 2 szwadrony czolgow rozpoznawczych i kompania lekkich czolgow Vickers lub 7TP. Oprocz tego istnialy jednostki samodzielne: 2 bataliony i kompania czolgow 7TP, batalion 10-tonowych czolgow Renault R-35, 3 kompanie czolgow Renault R-17 oraz 2 dywizjony pociagow pancernych. Ogolem Wojsko Polskie posiadalo:

  • 50 czolgow lekkich Renault R-35
  • 102 czolgi lekkie Renault R-17
  • 161 czolgow lekkich 7TP
  • 50 czolgow lekkich Vickers
  • 574 czolgi rozpoznawcze TK, TKS, TKF (2,3,4 tony)
  • 100 samochodow pancernych
  • 10 pociagow pancernych

W Polsce istniala specjalna formacja Korpus Ochrony Pogranicza powolana do oslony granic z ZSRR i panstwami baltyckimi. Wystawiala ona w razie wojny 2 dowodztwa grup operacyjnych, 4 dywizje (33,35,36,38), 3 brygady gorskie i mniejsze oddzialy. Pulki KOP podczas dzialan wojennych przeciwko Niemcom oslanialy granice z ZSRR. Wazna formacja byla Obrona Narodowa, ktora wystawiala bataliony, czasem tworzace brygady. Mialy one realizowac drugorzedne zadania. Razem wystawiono 83 bataliony.

Lotnictwo

p-7
Polski samolot mysliwski P-7.
Lotnictwo i obrona przeciwlotnicza wchodzily organicznie w sklad wojsk ladowych. Od 1936 realizowano plan unowoczesnienia tego rodzaju sil zbrojnych do 1942 roku. Dbano o wzglednie wysoki poziom jakosci jednostek liniowych wycofujac w latach trzydziestych ok. 800 sztuk sprzetu lotniczego starszych typow i wprowadzajac nowe typy uzbrojenia. Podobnie mialo stac sie pozniej: starsze mysliwce P-7 i P-11 mialy byc zastapione przez P-24 oraz "Jastrzab". Lekkie bombowce "Karas" przez bombowce srednie typu "Los". Nie zdolano jednak zrealizowac planow unowoczesnienia lotnictwa podobnie jak nie zdazyl dotrzec do Polski nabyty za granica sprzet: przed wojna zamowiono 160 nowoczesnych francuskich mysliwcow Morane Saulnier. Zamowiono takze 100 sztuk brytyjskich bombowcow lekkich Fairey Battle. Do lotnictwa marynarki jedynie dotarlo kilka egzemplarzy wodnoplatowcow zakupionych we Wloszech. Razem 1 wrzesnia stan lotnictwa polskiego prezentowal sie nastepujaco:

  • 4 eskadry bombowe "Los" - 36 samolotow
  • 13 eskadr liniowych "Karas" - 117 samolotow
  • 15 eskadr mysliwskich P-7 i P-11 - 142 samoloty
  • 11 eskadr obserwacyjnych "Czapla" i R-13 - 89 samolotow
Razem wystawiono 388 samolotow, w szkolnictwie, rezerwie i naprawie bylo 950 samolotow. Armie i grupy operacyjne otrzymaly od 2 do 5 eskadr kazda. Zorganizowano takze lotnictwo dyspozycyjne Naczelnego Wodza w sklad ktorego wchodzily 2 brygady. Pierwsza z nich - bombowa posiadala 4 dywizjony i samodzielna eskadre, razem 36 samolotow "Los" oraz 50 samolotow "Karas". Druga brygada - Poscigowa w skladzie 2 dywizjonow i eskadry miala 44 samoloty P-11 oraz 10 P-7. Artyleria przeciwlotnicza na obszarze krajowym posiadala ok. 200 dzial. Reszta przydzielona byla wojsku.

Marynarka Wojenna

Burza
Polski niszczyciel "Burza".
W jej sklad wchodzily 3 dywizjony morskie - niszczycieli, okretow podwodnych i minowcow oraz Ladowa Obrona Wybrzeza i pinska flotylla rzeczna. Marynarka posiadala nastepujace jednostki:

  • 4 niszczyciele (Wicher, Burza, Grom, Blyskawica)
  • 1 stawiacz min (Gryf)
  • 5 okretow podwodnych (Rys, Wilk, Zbik, Orzel, Sep)
  • 1 torpedowiec
  • 6 tralowcow
  • 2 kanonierki
  • 5 okretow szkolnych i pomocniczych
  • 17 wodnoplatowcow
  • 34 jednostki flotylli rzecznej na Prypeci i doplywach

Uzbrojenie armii polskiej w chwili wybuchu wojny:

karabiny(Libelle, Mousin, Mauzer)ok.1 193 000
karabiny przeciwpancerne3500
ckm15 000
rkm i lkm26 000
nkm plot i ppanc 20mm50
granatniki 45mm3850
mozdzierze 81mm1200
dziala ppanc 37mm1200
dziala plot 40mm306
dziala plot 75mm(francuskie)112
dziala plot 75mm(stare)44
armaty gorskie 65mm24
armaty polowe 75mm1840
armaty polowe 100mm2
armaty polowe 105mm254
armaty polowe 120mm43
armaty nadbrzezne 152.4mm4
haubice polowe 100mm900
haubice polowe 155mm341
mozdzierze 220mm27
samochody pancerne100
czolgi rozpoznawcze574
czolgi lekkie 7TP, Vickers, R-35272
czolgi lekkie wolnobiezne R-17102
pociagi pancerne10
samoloty bombowe Los36
samoloty mysliwskie PZL P.7, P.11300(142 w gotowosci)
samoloty towarzyszce292
samoloty liniowe PZL P.23 "Karas"188(131 w gotowosci)

Opracowane na podstawie:
Tadeusz Jurga "Obrona Polski 1939"
Marian Zgorniak "Europa w przededniu wojny"


Strona glowna Poprzedni rozdzial Nastepny rozdzial